ISBS 2025 – Uluslararası Sosyal İş Zirvesi “Üç Sıfır” Vizyonunu

2025 yılı Temmuz ayında Bangladeş'in başkenti Dakka'da düzenlenen International Social Business Summit (ISBS), sosyal iş modelleri üzerinden İslam dünyasında toplumsal dönüşüm yaratmayı amaçlayan önemli bir uluslararası buluşmadır. Zirve, "Three Zeros" (Sıfır Yoksulluk, Sıfır İşsizlik, Sıfır Karbon Emisyonu) hedeflerini esas alarak, sivil toplum kuruluşlarının bu alandaki rolünü teorik ve pratik yönleriyle ele almıştır.

Zirveye 12 ülkeden sivil toplum temsilcisi, akademisyen ve karar alıcı katılmıştır. Türkiye'den İDSB heyeti, bu uluslararası platformda hem temsil hem de katkı sağlayıcı rol üstlenmiştir. Zirvenin açılış oturumunda yer alan konuşmacılar, yalnızca söylem değil, somut eylemlerle bu hedeflere ulaşılması gerektiğini vurgulamıştır.

Ana Tema: "Three Zeros" Vizyonu

Muhammed Yunus'un öncülüğünde şekillenen "Three Zeros" vizyonu, yoksulluk, işsizlik ve karbon emisyonlarının sosyal işletmecilik yoluyla azaltılmasını hedeflemektedir. Bu çerçevede, etkinlikte şu başlıklar öne çıkmıştır:

• Sıfır Yoksulluk: Zekât, vakıf ve benzeri İslami sosyal finans araçlarının yeniden işlevselleştirilmesi,
• Sıfır İşsizlik: Gençlerin sosyal girişimcilik yoluyla üretken istihdama kazandırılması,
• Sıfır Karbon: Çevreye duyarlı vakıf projeleri, yeşil enerji ve sürdürülebilir tüketim kültürünün teşviki.

Temel Mesajlar ve Konuşmalar

• Syeda Rizwana Hasan,  (Bangladeş Çevre ve İklim Danışmanı (, konuşmasında şunları dile getirmiştir: “Değerleri söylemek değil, yaşama geçirmek” önemlidir. Aşırı tüketim ve kapitalist sistemin ekosisteme verdiği zarar gelecekte ciddi riskler doğurmaktadır. Zekât sisteminin, modern vergi politikalarına kıyasla daha adil gelir dağılımı sunduğunu vurguladı.Filistin’de yaşanan insani krize atıfla, Müslüman ülkelerin somut dayanışma göstermesi gerektiğini dile getirdi.
• Prof. Dr. Halis Yunus Ersöz (Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı), Prof. Dr. Abdul Hannan Chowdhury (Grameen Bank Başkanı), Eyüp Akbal (İDSB Genel Sekreteri) ve Dr. Ali Afzal (İDSB Konsey Üyesi) ﹝(BSS)﹞.
• Asaduzzaman Sarder, (UNDP Bangladesh temsilcisi)  “NGO Leadership for the Three Zeros” başlıklı anahtar sunumunda, STK’ların etik ve yenilikçi liderlik rolleri üzerine sistemsel yaklaşım çağrısında bulunmuştur
• Eyüp Akbal,(İDSB Genel Sekreteri) zirvede sosyal iş modellerinin stratejik anlaşılması ve İslami finansman araçlarının etkinleştirilmesi noktasında sunumlar gerçekleştirmiştir. Dr. Ali Afzal ise teknik panellerde moderatörlükle bilgi paylaşımını desteklemiştir. Bu katılım, Grameen, IIIT ve BIIT gibi uluslararası kurumlarla temas sağlanması anlamına gelmektedir.

Zirvenin Kapanışı ve Geleceğe Bakış

Etkinlik sonunda şu stratejik adımlar ortaya çıkmıştır:

• STK’ların yönetişim, etik ve teknik kapasite gelişimi,
• Zekât/vakıf sermayesinin sosyal mikro yatırımlara dönüştürülmesi,
• Gençlik odaklı sosyal girişimcilik programlarının desteklenmesi,
• Yeşil vakıf ve çevre odaklı modellerin yaygınlaştırılması,
• Uluslararası iş birlikleriyle karşılıklı öğrenme ve ölçeklenebilir projeler geliştirme.

ISBS 2025, İslam mimarisinde sosyal iş modellerinin dönüştürücü potansiyelini yeniden odak noktası olarak ortaya koymuştur. STK’ların etik zeminde güçlendirilmesi, sosyal girişimciliğin yaygınlaşması ve çevresel sürdürülebilirlik gibi alanlarda sistemik adımlar atılmasını sağlayacak bir platform olarak değerlendirilmiştir.

İDSB, bu buluşmada aktif rol alarak, Türkiye merkezli iş modellerini ileriye taşıyacak stratejik ortaklıklar için temelleri atmıştır. Etkinlik sonrası planlanan adımlar, üç sıfır vizyonu doğrultusunda hem ulusal hem küresel ölçekte yol haritası oluşturabileceğimizi göstermektedir.