Lübnan'daki İnsani Krizin Boyutları ve Sivil Toplum Koordinasyon Çağrısı

İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği (İDSB) Genel Sekreteri Eyüp Akbal başkanlığında Lübnan'daki üye sivil toplum kuruluşları ile gerçekleştirilen çevirimiçi toplantıda bölgede giderek derinleşen insani krizin boyutları kapsamlı bir istişareyle değerlendirildi. Toplantıda sahadan elde edilen güncel veriler paylaşıldı, krizin yönetimi, doğurduğu toplumsal sonuçlar ve acil müdahale stratejileri ele alındı.

Krizin Ölçeği ve Demografik Etkiler  

Sahadan aktarılan resmi raporlara göre;

• Litani Nehri'nin güneyi tamamen tahliye edildi. Bu bölge Lübnan'ın toplam yüzölçümünün %20'sini oluşturuyor.

• Lübnan’da sadece son bir hafta içerisinde gerçekleşen 1.295 askeri müdahale sonucunda 570 sivil hayatını kaybetti, 450 kişi yaralandı.

• Ülke genelinde kayıt altına alınan yaklaşık 750.000 yerinden edilmiş sivilin yalnızca %20'si okullar ve benzeri resmi barınma merkezlerine yerleştirilebildi.

• Geriye kalan %80'lik kesim ise yaşanan yüksek kira artışları gölgesinde kısıtlı imkanlarla apartman dairelerini paylaşmak, terk edilmiş yapılara sığınmak veya sokaklarda yaşamak zorunda kaldı.

Uluslararası Fonların Durumu ve İş Birliği Çağrısı  

Toplantıda vurgulanan en kritik hususlardan biri, uluslararası yardımlardaki düşüş oldu. Toplantıda aktarılan verilere göre Lübnan’a sağlanan yardım ve kaynaklardaki son durum şöyle; Suriye krizinin etkilerinin azalması gerekçesiyle, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşların Lübnan'a ayırdığı fonlar geçmiş yıllara oranla %7 seviyesine geriledi. Ek olarak, siyasi regülasyonlar ve bölgesel dinamikler sebebiyle Avrupa ile Körfez ülkelerinden gelen kurumsal yardımlar büyük ölçüde durdu veya kısıtlandı.

Toplantıda ayrıca oluşan bu uluslararası destek boşluğunda; Türkiye merkezli sivil toplum kuruluşlarının, resmi yardım kurumlarının ve hükümet yetkililerinin bölgede üstleneceği inisiyatifin sürdürülebilir insani yardım açısından hayati bir öneme sahip olduğu önemle vurgulandı.

Sektörel İhtiyaç Analizi  

Bölgedeki acil ve sürdürülebilir ihtiyaçlar, toplantıya katılan kurum temsilcileri tarafından sektörel olarak şu şekilde sınıflandırıldı:

• Barınma ve Enerji Altyapısı:  Kış şartları ve altyapı yetersizlikleri göz önüne alındığında; yüksek rakımlı bölgelerde ısıtıcı ve battaniye temini öncelikli ihtiyaç. Elektrik kesintilerine karşı, aydınlatma ve haberleşme ihtiyaçlarını karşılayacak mikro-fotovoltaik güneş paneli sistemlerine acil gereksinim duyuluyor.

• Gıda ve Beslenme Güvenliği:  Mutfak altyapısı bulunmayan geçici barınma alanları ve evler için standart erzak kumanyaları yerine, doğrudan tüketime hazır gıda paketleri (konserveler) ve düzenli sıcak yemek dağıtımı operasyonel bir zorunluluk.

• Halk Sağlığı ve Hijyen:  Barınma merkezlerindeki kalabalık nüfusun yol açabileceği salgın hastalık riskine karşı; mobil sağlık kliniklerinin devreye alınması, kronik hasta ilaçlarının temini ile kadın, çocuk ve yaşlılara yönelik medikal hijyen kitlerinin sağlanması hayati önem arz ediyor.

• Eğitim: Okulların barınma amaçlı kullanılması eğitim faaliyetlerini engelliyor. Eğitimin devamını sağlamak için yerinden edilenlere barınma imkanı sağlanması veya uzaktan eğitim için adımlar atılması

• Dezavantajlı Gruplar ve Çevresel Riskler: Fiziksel engelli bireyler için erişilebilir alanların oluşturulması ve tekerlekli sandalye/yürüteç gibi medikal ekipmanların temin edilmesi şart. Güneyde işlerini ve gelir kaynaklarını kaybeden 80.000'i aşkın Filistinli mültecinin sağlık hizmetlerinin sürdürülebilmesi için ambulans yakıtı ve tıbbi malzeme desteği  Ayrıca, atık yönetimindeki kapasite aşımları nedeniyle ciddi bir çevre ve sağlık krizi uyarısı yapılıyor; okulların barınak olarak kullanılması sebebiyle kesintiye uğrayan eğitim hakkının korunması için teknolojik altyapı destekleri beklenmekte.

• Koruma:  Aileler için psikososyal ve manevi rehberlik hizmetlerinin verilmesi, çocuk oyun alanlarının oluşturulması.

İleriye Dönük Adımlar ve Çözüm Süreci  

İslam Dünyası Sivil Toplum Kuruluşları Birliği (İDSB) koordinasyonunda gerçekleşen istişare toplantısının bir neticesi olarak; sahadaki tüm güncel verilerin, istatistiklerin ve kurum bazlı ihtiyaç analizlerinin konsolide edilerek İngilizce ve Türkçe dillerinde kapsamlı, ortak bir durum raporu haline getirilmesi karara bağlandı.

İDSB Genel Sekreteri Eyüp Akbal yürütülen sivil toplum faaliyetlerini yerinde görmek, üye kuruluşlarla istişareleri genişletmek ve ihtiyaçları bizzat tespit etmek amacıyla Ramazan Bayramı'nın ardından Lübnan'a bir inceleme ziyareti gerçekleştirileceğini açıkladı.

Kamuoyunun, karar alıcı mekanizmaların ve değerli basın mensuplarının bilgisine saygıyla sunarız.